Yaklaşık Maliyetin Yanlış Hesaplandığı İddiasıyla Başvuru Süresi

Karar No              : 2021/UH.II-378

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/596301 İhale Kayıt Numaralı “Çöp Araçları Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 09.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöp Araçları Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak 06 Antika Turizm Taşım. Hizm. ve Tem. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin 22.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2020 tarih ve 59762 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/2193 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

2) İdarece açıklanan yaklaşık maliyetin gerçek yaklaşık maliyet olmadığı, ihale konusu işin serbest piyasa koşullarındaki temin maliyetinin 6.000.000,00 – 7.000.000,00 TL bandında olduğu, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklifini mevzuata göre açıklamasının mümkün olmadığı, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespit ve incelenmesine ilişkin bir değerlendirme yapmadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30’uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.”  hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,           

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,          

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,           

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, idareye şikâyet başvuru süresinin idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığının inceleneceği 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde ihale komisyonu tarafından ihale tarihi olan ilk oturumda yapılması gereken işlemlerin sayıldığı, yapılacak işlemler arasında ilk oturumda isteklilerce teklif edilen tutarlar ile yaklaşık maliyetin açıklanacağının belirtildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihi olan ilk oturumda öğrenildiği, bu çerçevede isteklilerce yaklaşık maliyete yönelik yapılacak şikâyet konularının farkına varılmış olması gereken tarihin yaklaşık maliyetin açıklandığı ilk oturum olan ihale tarihi olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede isteklilerin yaklaşık maliyete yönelik şikâyet başvurularını, ihale tarihini izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde idareye yapmaları gerekmektedir. 

Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmenin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Dolayısıyla itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddia kapsamında yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ifade edilmekte olup, şikâyete konu işlemin farkına varılma tarihi olarak ihale tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Diğer taraftan 10.12.2020 tarihinde kesinleşen ihale komisyonu kararında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin tespitlere yer verilmediğinden 22.01.2021 tarihli ve E.2021/1390 sayılı Kurum yazısı ile idareden ihale üzerinde bırakılan Düzce Beltaş İnş. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu tarih ve bu tarihe ilişkin Kurum kayıt numarası ile 10.12.2020 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı öncesi anılan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmuştur.

İdarenin 25.01.2021 tarihli ve E.65561265 sayılı cevap yazısında “Düzce Beltaş İnş. A.Ş. firmasına Ekap üzerinden 10.12.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulmuş söz konusu firma 11.12.2020 tarihinde müdürlüğümüze elden aşırı düşük açıklama talebini teslim etmiştir. Söz konusu evrak direk ihale komisyonumuza sunulduğundan kayıt numarası bulunmamaktadır.

Komisyon karar tutanağında bulunan, tutanağın düzenlendiği tarih sehven 10.12.2020 olarak kalmış, 11.12.2020 tarihte ilgili firmanın savunma evrakları komisyonumuza ulaşmış, yapılan değerlendirme neticesinde 14.12.2020 tarihinde kesinleşen karar ihaleye katılan isteklilere ekap üzerinden bildirilmiştir. …” ifadelerine yer verdiği görülmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti öğrendiği tarihin ihale tarihi (09.12.2020) olduğu, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiasına ilişkin olarak yaklaşık maliyetin açıklandığı tarihi (ihale tarihini) izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 22.12.2020 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.  

Ayrıca teklifi aşırı düşük bulunan Düzce Beltaş İnş. A.Ş.ye idarece 10.12.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama yazısının gönderildiği, anılan isteklinin 11.12.2020 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu, idarece yapılan değerlendirme sonucu açıklamaların uygun bulunarak 14.12.2020 tarihinde kesinleşen ihale kararının alındığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

    Yorum Ekle